Beatha teanga í a labhairt, ach…

sin níos éasca a rá ná a dheanamh.

Tá seans ann nach bhfuil duine ar bith a dtagann go dtí an blag seo in ann í a dtuiscint as Gaeilge. Gan dabht, tá sé níos deacair freisin mar gheall ar mo ghrammadach uafásach agus a leithead. Well…bainfaimíd trial as.

Cúpla lá ó shin, cuir mo chomhghleacaí i mBaile Átha Cliath glaoch orm nuair a bhí mé sa bhialann le mo chuid chomhghlacaithe as an oifig anseo, tar éis obair. Bhí iontas orm, agus d’iarrr mé air cén fáth a raibh sé ag glaoch orm.

Well, bhí an eagraíocht abhaile tar éis leabhair a fhoilsiú agus, mar is gnáth le himeachtaí den sórt sin, d’eisítear preasráiteas faoin leabhair, agus a leithead. Mar is nadúrtha, bhí neart suim i measc na na mheán chumarsáide sna leabhar agus bhí fonn ag stáisúin raidió Gaeilge bunaithe i mBÁC agallamh a dhéanamh faoin t-ábhar, as Gaeilge, le duine éigin as an t-eagraíocht. Ach, sin a bhí an fadhb: ní raibh duine ar bith san oifig i mBaile Átha Cliath in ann an t-agallamh a dhéanamh trí mheán na Ghaeilge.

…agus ba é sin an fáth a chuir sé glaoch ormse fhéin, anseo i Uganda. D’iarr sé orm má bheadh mé in ann an t-agallamh a dheanamh ar son an t-eagraíocht! Bhuel, sin an-plámásach ar fad, nach bhfuil? Bhí áthas an domhain agus neart iontas orm go raibh an méid sin muinín acu ionam fhéin agus i mo chuid Gaeilge.

Ach, ag an am chéanna, sin an fadhb — b’fhéidir go bhfuil níos mó Gaeilge agam ná ag na daoine eile san eagraiocht, ach bheadh sé soléir do gach aon duine a bhfuil ar Ghaeilge líofa ag léamh an blag seo go bhfuil mise féin fós ar an-bheagán ar fad. Tá’n mé ag scríobh an blag seo le cabhair fhóclóir google agus, chomh mhaith leis sin, táim ag scríobh…nílim ag caint. Bheadh sé sin scéal eile ar fad, a lán níos deacair.

Bhuel, dúirt me dó nach bheadh mé in ann an t-agalamh a dhéanamh: ní raibh a lán fhios agam faoin leabhar a bhí i gciest agus — an fáth is tábhachtaí — ní raibh leor Gaeilge ar cur ar bith agam chun comhrá a dhéanamh faoi ábhar ar nós na chearta an duine! Bheadh sé ina dtubaiste ar fad! Thuig sé, agus deir sé do’n stáisúin nach raibh sé in ann baint liom ar an teileafón.

Bhí faoiseamh orm ar dtús, ach tar éis tamaillín, thánaig brón orm. Mhothaigh mé go raibh mé beagán mí-ionrach. Cé go bhfuil mé ar bheagán, táim bhródúil faoi mo chuid Gaeilge agus tá a lán grá agam do’n dteanga. Is breá liom í a labhairt nuair a bhfuil an seans agam, úsáideann mé firefox agus facebook as Gaeilge, agus tá sé curtha ar mo CV, mar shampla, mar teanga ina bhfuil mé in ann a labhairt. Foghlaimínn, chomh mhaith le mo glúin ar fad, an Ghaeilge ar feadh 14 bliana sa scoil, is léir go bhfuil mé in ann í a dtuiscint agus caint, cé go bhfuil beagán i gceist; nílim ag insint na mbréag nuair a deirim go bhfuil mé in ann í a dtuiscint agus labhairt.

Ach i mo thuraim, cé go bhfuil a lán daoine de mo glúin in ann an Gaeilge a tuiscint freisin, deireann siad nach bhfuil (mar ag deireadh an lae, níl sé ina dteanga tábhachtach agus ni minic a bhfuil siad ag caint í). Mar gheall ar sin, ceapann a lán daoine, nuair a deirim mé go bhfuil Gaeilge agam, go bhfuil mé líofa, ach níl sé sin an cás!

An bhfuil sé mí-ionrach a rá go bhfuil Gaeilge agam muna bhfuil mé ar mórán? Ba chóir dom a rá, ar nós chuille duine eile as mo ghlúin (cé go bhfuil Gaelge acu freisin!) nach bhfuil mé in ann í a labhairt?? Ah, níl feckin fhios agam. Ar thuig tú an blag ar fad? Cad a ceapann tú?

Advertisements

About Dan Ó C

Human rights geek in Uganda. I power my entire house on my own sense of self-importance.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

One Response to Beatha teanga í a labhairt, ach…

  1. Donal says:

    Maith an buachaill!!
    Thuig me 90%, le cabhair nach usaididh tu ro-mhead focaill mor!
    Gan google sin e mo gaeilge is fearr, nach bhfuil 14 bliain ar scoil go hiontach!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s